NTWERPEN 93 legt de klemtoon op het hedendaagse, internationale kunstgebeuren. Daarnaast heeft de „culturele hoofdstad” ook aandacht voor de geschiedenis van de stad. Het historische luik van ANTWERPEN 93 belicht die momenten in de geschiedenis, toen de stad één van de belangrijkste centra was op gebied van nijverheid, handel, en cultuur.

In de 16de eeuw was de Scheldestad niet alleen het belangrijkste maritieme centrum van het Westen, maar ook toonaangevend op het gebied van boekdrukkunst, cartografie, muziek en kunst, met als hoogtepunt de bloei van de barokke schilderkunst in de 17de eeuw.

Na een lange periode van relatieve stagnatie tekent zich in de I9de eeuw een periode af van economische bloei.

De havenexpansie verheft Antwerpen tot een handels- en nijverheidscentrum van wereldniveau. Door de bevolkingsexplosie barst de stad uit haar voegen. Urbanistische ingrepen bezorgen Antwerpen het allure van een „moderne metropool”, naar analogie met andere grote Europese steden.

Op industrieel gebied wordt weldra de spits afgebeten in nieuwe sectoren als fotografie, telecommunicatie en de autonijverheid. De industriële en commerciële bloei gaat gepaard met een artistieke heropleving. ''

Gesterkt door haar successen neemt de Metropool in 1885 het initiatief voor een wereldtentoonstelling, een stunt die in 1894 en 1930 wordt herhaald.

Zoals vandaag in 1993, wilde Antwerpen de wereld een podium aanbieden.

Met die belangstelling voor wat er elders in de wereld gebeurde, zijn zin voor internationale contacten, zijn dynamisme, bewees Antwerpen zijn „stedelijkheid”.

Dat niet de hoofdstad Brussel, maar wel de havenstad Antwerpen het initiatief nam voor een wereldtentoonstelling is kenschetsend voor het seigneuriale zelfbeeld van de Antwerpse bourgeoisie. Zonder de gigantische proporties te bereiken van de expo’s in miljoenensteden als Parijs en London, werden de Antwerpse tentoonstellingen een onmiskenbaar succes in binnen- en buitenland. Uit de talrijke deelnemingen van buitenlandse exposanten en de overvloedige aandacht in de buitenlandse pers, blijkt de internationale belangstelling voor de Antwerpse manifestaties. Antwerpen werd zelfs als de ideale plek gezien voor de organisatie van een wereldtentoonstelling. Een in Frankrijk verschijnende expokrant formuleerde het in 1885 aldus: „Il est incontestable que la Ville d’Anvers remplit beaucoup de conditions qui la rendent propre à un haut degré à servir de localité pour une exposition universelle. Elle est redevenue un port très important, elle travaille avec ardeur à progresser dans le commerce, l’industrie et de plus dans les arts; elle a entrepris des efforts d’une énergie persévérante et couronnés de brillants succès pour embellir son aspect; pour assainir son atmosphère et donner le bien-être à sa population”.

Al in de I9de eeuw is het voor de binnen- en buitenlandse reisagentschappen duidelijk over welke troeven Antwerpen beschikt: een spectaculaire moderne haven en een onuitputtelijk kunsthistorisch aanbod. Dat Antwerpen bovendien een gezellige stad is, wordt schitterend verwoord door een Nederlands Handels-informatiebureau dat in 1894 in zijn mededelingenblad de kandidaat exposanten tot deelname aanspoort met volgend argument: „Trouwens wie zich de Antwerpsche tentoonstelling van 1885 herinnert, zal het beamen dat de bewoners der Scheldestad slag hebben van organizeren en feestvieren tegelijk”. Of de Antwerpse wereldtentoonstelling aan de economie de impulsen heeft gegeven die men verhoopte, is niet afleesbaar uit de statistieken. Wel is het duidelijk dat Antwerpen met manifestaties als de wereldtentoonstellingen er in geslaagd is zich kenbaar te maken in de wereld, niet alleen als haven maar ook als een open, kosmopolitische stad met wereldallure.