Het is met een groot genoegen dat ik het woord vooraf schrijf op het boek van Dries Vanysacker over de hekserij in Brugge. Als promotor van zijn licentiaatsverhandeling in de moderne geschiedenis heb ik hem indertijd dit onderwerp gesuggereerd en hem er de eerste documentatie over bezorgd. Onmiddellijk was hij geestdriftig en noch het langdurig opzoekingswerk in de Brugse archieven, noch het soms zeer moeilijke geschrift waarin de meeste documenten zijn opgesteld konden zijn enthousiasme stuiten. Het resultaat is een totaal nieuwe studie waarin talrijke tot nog toe onbekende documenten zijn verwerkt en een nieuwe visie op bepaalde aspecten wordt naar voor gebracht.

De 16de en 17de eeuwse heksenvervolgingen staan bij de historici reeds geruime tijd in de belangstelling. Heksenprocessen behoren immers tot de somberste maar ook tot de boeiendste bladzijden van onze geschiedenis. De geheimzinnigheid, de gruwel en de griezel waarmee zij gepaard gingen, blijven de nieuwsgierigheid prikkelen. Bovenal stelt zich de grote vraag hoe dergelijke collectieve waanzin en mensonwaardige processen mogelijk zijn geweest, meer nog hun hoogtepunt hebben kunnen bereiken in een tijd waarin het rationalisme van het humanisme en het positief-wetenschappelijk denken de grondslagen legden van onze moderne maatschappij.

Om deze vraag te beantwoorden werden reeds meerdere oplossingen naar voor geschoven. Hoewel vele ervan zeer verdienstelijk zijn en terzake totaal nieuwe inzichten hebben verschaft, slaagde tot nog toe geen enkele theorie in het volledig oplichten van de mysterieuze sluier die over deze processen hangt. Wat een verklaring voor bepaalde gevallen schijnt te zijn, blijkt in andere gevallen niet op te gaan. DiCheeft de historici opnieuw zeer nederig gemaakt. Meer dan ooit beseffen zij dat alle beschikbare bronnen opnieuw moeten onderzocht worden in het licht van de recent geformuleerde verklaringstheoriëen en dat het er nu vooral op aan komt zoveel mogelijk nieuw bronnenmateriaal in zijn juiste kontekst te presenteren.

In dit verband kan de studie van Dries Vanysacker als zeer geslaagd beschouwd worden. Voor een periode van ongeveer twee eeuwen heeft hij al het beschikbare materiaal met betrekking tot hekserij in de stad Brugge in een overzichtelijke studie bijeengebracht en aan de hand van de bestaande verklaringsmodellen voorgesteld. De keuze van de stad Brugge was niet toevallig. Al te vaak wordt het hekserijfenomeen [...]