Wie enigszins vertrouwd is met de Belgische ha-venpolitiek zal verrast vernemen dat Brugge en de Zee in Antwerpen werd geboren. Zowel wijlen Maurits Naessens als de te vroeg gestorven Fer-nand Nédée, zijn opvolger in de hoedanigheid van voorzitter van het Mercatorfonds, hadden de chal-lenge aanvaard om, na De Gouden Eeuw van Antwerpen en na Gent op de Wateren en naar de Zee, een grootse uitgave te wijden aan de geschiedenis van Brugge als zeehaven, van het begin der tijden tot het wijdse perspectief dat zich voor de 21ste eeuw aanbiedt.

Een dergelijke opgave kon enkel als een groepswerk worden opgevat. Het resultaat hiervan bieden wij aan de getrouwen van het Mercatorfonds aan, alsook aan allen die geloven dat in dit land de economische teruggang door het uitbouwen van een diepzeehaven kan bestreden worden.

Voor de coördinatie van dit groepswerk kon een beroep worden gedaan op Dr. Vermeersch. Zijn-monumentale en succesvolle publikatie Brugge, duizend jaar kunst maakte hem tot de ideale coördinator van Brugge en de Zee, een uitgave die als het tweede deel van zijn eigen werk kan beschouwd worden.

De Maatschappij van de Brugse Zeevaartinrichtingen (m.b.z.) heeft geoordeeld het initiatief voor deze uitgave te moeten steunen en aanmoedigen. Deze vindt haar plaats in de stilaan traditioneel geworden, stoutmoedige commerciële politiek die het havenbestuur voert om de investeringen die het Rijk in Zeebrugge heeft verwezenlijkt, optimaal te rentabiliseren.

In 1982 is het vijfenzeventig jaar geleden dat de haven van Zeebrugge door Leopold II werd ingehuldigd. Deze uitgave is meteen bedoeld om die herinnering te bestendigen. Het havenbestuur koesterde de stille hoop dat deze herdenking zou samenvallen met de opening van de nieuwe zee-sluis, waarvan de bouw na vele beslommeringen zijn einde nadert.

Gehoopt wordt dat de inhuldiging van deze sluis, die helaas enkele maanden moest worden uitgesteld, met de nodige luister zal gepaard gaan. Hierbij drukt het havenbestuur de wens uit dat de nieuwe zeesluis de naam zou dragen van één van Brugges geroemde historische figuren, de wiskundige Simon Stevin.

Het feit dat Brugge en de Zee ook in het Engels verschijnt, illustreert tevens de betrachting van het havenbestuur om de haven in internationale maritieme kringen nog beter te propageren. De stad Brugge kent over de gehele wereld vooral grote faam als een rijke middeleeuwse handelsmetropool.
De bloei van de Brugse haven lag zonder enige twijfel aan de basis van de grote welvaart die de stad over het gehele graafschap Vlaanderen en een groot deel van West-Europa uitdroeg.

Een geschiedschrijving van het maritieme Brugge mag zich echter niet uitsluitend toespitsen op dit uitzonderlijke tijdperk van economische en culturele uitstraling. Ook voor- en nadien kende Brugge perioden van hoog- en laagconjunctuur, die steeds in zeer ruime mate verband hielden met de uitwegen naar de zee.

In het werk Brugge en de Zee wordt deze determinerende invloed van de zee op de ontwikkeling van de stad Brugge beklemtoond.

In hoofdstuk 1 toont Drs. M. Ryckaert aan dat reeds in de Ijzertijd een eerste nederzetting in de nabijheid van de zee moet bestaan hebben. Nagenoeg op diezelfde plaats, bij het Fort Lapin, werd ook een Romeinse boot gevonden - de zogenaamde boot van Brugge - die het bewijs leverde van het bestaan van een vaarweg of een eerste kleine haven reeds in de 2de eeuw na Christus. De auteur gaat in dit hoofdstuk ook dieper in op de hydrografische aspecten van de kustvlakte, waarbij het fenomeen van de opeenvolgende zeetransgressies op een heldere wijze wordt belicht. Het Zwin - door de auteur beschreven als de poort naar de zee voor het hele Graafschap Vlaanderen — maakte Brugge in de middeleeuwen tot de draaischijf van de Europese handel.

In hoofdstuk 2 gaat Mare Ryckaert hier dieper op in door te wijzen op de grote bloei van de Vlaamse lakenhandel, de Brugse wol- en internationale jaarmarkten en de vestiging vanaf de 14de eeuw van talrijke belangrijke koopliedennaties, waardoor Brugge de internationale geldmarkt en handelsbeurs bij uitstek werd in West-Europa. Vanaf de 15 de eeuw werd de stad echter steeds meer geconfronteerd met de verzanding van het Zwin.