In het begin van de 13de eeuw vertoont Brussel alle kenmerken van een middeleeuwse agglomeratie. Het ontbreekt de stad enkel nog aan een omwalling. De bouw begint onder Hendrik I, hertog van Brabant (1190-1235). De stadsmuur structureert de topografische ontwikkeling van Brussel en heeft niet alleen een militaire en verdedigende functie, maar ook een sterk symbolische waarde, die de macht van de vorst en van het stedelijk gezag uitstraalt.

Naast een historische inleiding over de oorsprong en de bouw van de omwalling, stelt dit deel ook een wandeling voor langs de overblijfselen van de middeleeuwse stadsmuur.