HALLE (deel 2) Van onze belleman
Henri Hardy nog gekend? Allicht niet want de brave man is al 72 jaar dood en begraven. Henri - Hantje in ons zo heerlijk sappig dialect — was de laatste helleman van Halle. De laatste? Ja, wij horen sommigen al afkomen met de opmerking ‘en Lode Dehaen dan’? Lo, met alle respect voor uw vocale kunsten en machtige stemverheffing, maar Hantje was echt de allerlaatste. Enkele járen geleden hebben taalpuristen het immers aangedurfd om de helleman tussen zes planken af te voeren en onder de grond te stoppen. Voor die academische muggenzifters ben jij geen helleman maar een belleNman. Punt uit.

Hantje Hardy is onze gids in dit derde fotoboekje over zijn en ons Halle. Een beetje nostalgie op de drempel van een nieuwe eeuw. Het moet kunnen.

Hantje werd geboren op 10 november 1840. ‘Op Sint-Martinusavond, om 5 uur onder het Lof. Thuis natuurlijk, in het Sollembeemd’, vertelt Hantje. ‘Mijn vader Luppe, beter gekend als Luppe Gerreke, was helleman vanaf zijn twaalfde. Ik moet er dus geen tekeningetje bijmaken van wie ik de microbe erfde. Pa was trouwens niet de eerste de beste. Hij was er bij in 1830 toen wij de Hollanders op hun doos gaven. Als tamboer van de Halse troepen. Mijn moeder heette Maria Josina Herremans.’

Luppe Gerreke leefde nog toen Toontje Demiddeleer — zeg maar Tont je Pis, zo genoemd omdat hij baas was van het café In ’t Manneken Pis aan de Klinkaart — en Kloske Jans-sens aspirant-belleman werden.

‘Pa’s stem was zo verslapt en hij was de laatste tijd zo ziek geweest, dat hij zijn bel moest afgeven. Met pijn in het hart’, zegt Hantje. ‘Maar aan wie? Die twee lagen zo los op zijn job dat er kletterende ruzie van kwam. De hoge tip pen van ’t stad moesten de knoop doorhakken. En ge weet hoe leep die dikkoppen zijn. Zij willen door de klaveren lopen zonder zich nat te maken. Ja, toen ook al. Resultaat: zij stelden een beurtrol in. Eén weekTontje, één week Kloske.’

Hantje speelde intussen schoenmaker en werkte een tijdje als ‘voyageur in de Woelepays’ maar de bel van zijn pa beet serieus in zijn been. Ook hij wou helleman worden. Kostte wat het kost. En stiekem trok hij er zelf met de bel op uit.

‘Het duurde niet lang,’ lacht Hantje, ‘of de helft van de stad wou mij als helleman terwijl de andere helft partij trok voorTontje Pis. Maar ik had een plan en fabriceerde een spotlied opTontje. Elke zondag stond gans Halle op de Beestenmarkt om me mijn liedje te horen zingen. Ik kreeg van alle kanten supporters. EnTontje?


TUBIZE
Tubize fut longtemps au cours des siècles un gros bourg agricole. Elle a gardé par ailleurs, en maints endroits ce cachet campagnard. Mais le développement de l’axe routier Bruxelles-Mons-Paris, le confluent de la Senne et de la Sennette, la création au milieu du siècle dernier de la ligne de chemin de fer (Bruxelles-Mons) changèrent le cours de son évolution.

L’action conjugué de ces trois éléments en effet, allait au cours de ce siècle, tantôt modifier, tantôt bouleverser ses anciennes structures. Les fermes firent place aux usines, les artisans aux commerçants, les labours aux lotissements.

Pour rendre plus agréable au lecteur la découverte de Tubize, j’ai pensé lui faire entreprendre trois promenades à travers la commune.

C’est ainsi qu’au fil des cartes postales numérotées de 1 à 34, nous partirons de la grand’place pour monter vers le „Renard”, descendre à l’étang de Coeurcq, suivre le cours du ruisseau par Stehoux et rentrer par les prés „del Falise”. La deuxième randonnée, en suivant les cartes 35 à 52, nous conduira par la rue de la Station pour remonter „La Bruyère”, aller jusqu’à la magnifique église de Oisquercq, pour longer le canal de Charleroi et rentrer par le Pont Demeur, le moulin Destordeur et la rue de la Déportation. Enfin, pour la dernière excursion, en prenant les images de 53 à 76, nous descendrons la rue de Bruxelles, jusqu’à Fabelta pour „remonter le pavé” vers la rue Neuve-Cour. Puis par le boulevard Georges-Deryck, les Narmonds et le pont d’Ophain, nous irons en longeant la Senne, visiter le site très pittoresque du Moulin de Ripain.

En parcourant ainsi l’album de „Tubize en cartes postales anciennes” nous espérons que le promeneur amoureux du passé saura apprécier les paysages d’autrefois. Il retrouvera les scènes familières de chez nous, imprégnées de la calme sérénité du bon vieux temps.

Les nombreux textes de notre histoire locale ont voulu faire revivre le savoureux, folklore de nos campagnes wallonnes. Nous y rencontrerons l’esprit frondeur de nos pères, le rude labeur et la joie de vivre de nos aïeux. Je remercie tous ceux qui m’ont aidés de leurs conseils et souvenirs. Le support historique fut puisé dans les travaux de Tarlier-Wauters, Demeur et Lauwers. Je remercie aussi les généreux prêteurs de cartes postales qui m’ont permis de compléter ma collection et spécialement monsieur Christian De Brabanter de Tubize. Ainsi, ami lecteur, je vous convie à revivre en images ces lents changements, à sillonner les rues les unes après les autres, à ressusciter en quelque sorte le Tubize de votre enfance, à maîtriser, qui sait... pour une fois, le temps... en fredonnant peut-être „si l’on pouvait arrêter les aiguilles”...