De rol van Lembeek in de geschiedenis der Lage Landen was eerder bescheiden. Slechts éénmaal treedt zij op in deze geschiedenis. De reden hiervoor was niet ver te zoeken. Gelegen op de grens tussen Brabant en Henegouwen, was zij een voortdurende twistappel. Een uitbarsting van geweld kon dan ook niet uitblijven. In 1185 brak de oorlog om Lembeek uit. In 1985 zal het dan ook precies achthonderd jaar geleden zijn dat deze oorlog onze streken teisterde. De oorlog werd beëindigd in 1205, zonder overwinnaar. Lembeek werd „Vrijstad, enkel afhankelijk van God en de zon”. Een vrijstad (Lembeek was geen uniek geval) beschikte over een grote mate van zelfbestuur. De plaatselijke heer was „heer en meester”.

In het jaar 1618 werd de Vrijstad Lembeek begiftigd met een nieuwe kasteel. Dit kasteel was in feite een symbool van haar zelfbestuur. Toen de burcht, waarvan men zegt dat zij de meest zuidelijke der Nederlanden was, in 1972 afgebroken werd, verdween de Vrijstad voorgoed.

Maar gelukkig is er ook nog Sint-Veroon en zijn Soldatenprocessie. De St.-Veronusmars mogen we gerust uniek noemen voor het Vlaamse land. Sinds eeuwen trekken de soldaten met de relieken van hun patroonheilige door de omliggende dorpen. Folklore op zijn best!

Dit boek dragen wij dan ook op aan Sint-Veroon en de Paassoldaten.

N.B.: in dit werk wordt meerdere malen verwezen naar de familie Claes, meer bepaald naar Paul Claes. Paul Claes werd geboren op 21 juli 1818 te Lembeek en overleed er op 9 februari 1884. Zijn zoon, Paul Claes, overleed in 1892. Zij stonden vooral bekend als jeneverstokers en hadden in het centrum van Lembeek een grote stokerij. Vooral Paul Claes I voerde deze industrie tot ongekende hoogten.