De tijd staat niet stil. Het aangezicht van onze stad verandert konstant. Een aantal járen geleden werd zij geassimileerd met een vuile industriestad. Nu in het begin van de járen negentig, slaagt Vilvoorde er eindelijk in die kwalijke reputatie van zich af te zetten en te evolueren naar een milieuvriendelijke stad met veel bedrijven uit de tertiaire sektor. Met dit boek wens ik dieper in te gaan op het rijke en misschien minder bekende verleden van de stad waar ik geboren ben. En dat doe ik via de geschiedenis van de talrijke straten die Vilvoorde rijk is.

Mijn grote bekommernis was, wetenschappelijke en historische bronnen te gebruiken die door iedereen gemakkelijk begrepen kunnen worden.

Ik had als doel om de aandacht van de lezer dermate te prikkelen dat hij zelf tal van onderwerpen verder zou uitdiepen. Voor een algemeen beeld van Vilvoorde geef ik hier gaarne het woord aan Fernand Hendrickx, Diensthoofd Cultuur, Jeugd en Feestelijkheden van de Stad Vilvoorde:

‘In de lage landen aan de zee, het aloude Dietse land,- in het roemrijke Brabant aan de boorden van de Woluwe, daar waar ze haar zuster de Zenne ontmoet, werd een stad geboren... Haar naam is Vilvoorde.

De stad Vilvoorde is gelegen in het noordoosten van de provincie en vlakbij de hoofdstad van Europa. Met haar oppervlakte van meer dan 2000 ha vormt ze een onmiskenbare schei-dingszone tussen Brussel en Mechelen. Het inwonersaantal bedraagt 33.265 (31.12.1992). De Zenne en het zeekanaal Brussel-Rupel hebben steeds een grote rol gespeeld in de geschiedenis van de stad.

De benaming Vilvoorde wordt voor de eerste maal vermeld in het jaar 700 als één der goederen van Pepijn van Herstal als schenking aan de kerk van Onze-Lieve-Vrouw van Chèvremont. Hertog Hendrik I de Krijgshaftige schenkt stadsrechten aan de stad in 1192. Het toen geschreven charter is een van de oudste dokumenten van de Brabantse wetgeving. Het bevat militaire, financiële en administratieve regelingen. Het waarborgt de vrijheid van personen en eigendommen.

De stad bereikt het hoogtepunt van haar bloei in de 13e eeuw. Lakenweven en steenhouwen zijn de voornaamste nijverheden uit die tijd. Witte zandsteen dient als bouwmateriaal en als exportprodukt. Het transport gebeurt via de Zenne. In Vilvoorde worden munten geslagen (Moetoeneri). Wol wordt geïmporteerd vanuit Engeland.

Vanaf de 15e eeuw begint voor Vilvoorde een periode van verval. In 1489 wordt de stad ingenomen door de Brusselaars en grondig verwoest. De Spaanse overheersing, de godsdienstoorlogen, gevolgd door massale plunderingen, zijn er de oorzaak van dat er slechts enkele gebouwen zijn overgebleven die aan het verleden herinneren. Verscheidene militaire bezettingen zullen de stadsontwikkeling tot het einde van het Ancien Régime zwaar blijven belasten.

Het uitgesproken landelijk karakter van Vilvoorde verandert in het begin van de 19e eeuw met de organisatie van marktdagen. De gerenommeerde jaarmarkt, thans Nationale Landbouwprijskamp, heeft voor de eerste maal plaats in 1853. Thans wordt de jaarmarkt nog steeds beschouwd als een der grootste van het land.

In de loop van de volgende honderd jaar evolueert de stad naar een groot industriegebied en wel opvallend snel tussen 1920 en 1925. Talrijke metaal-, chemische-, voedings-, textiel-, leder-, kledings- en aardewerknijverheden planten zich in. Vilvoorde dankt haar grote industriële bloei aan de centrale ligging en uiterst gunstige verbindingsmogelijkheden, zowel te water, per spoor als over de weg.

Het zeekanaal en de haven hebben in het verleden een overwegende rol gespeeld in de ontwikkeling en de welvaart van Vilvoorde. De vroegere Willebroekse Vaart wordt in het begin van de 20e eeuw omgevormd tot een zeekanaal. Vilvoorde wordt verbonden met alle Europese industriegebieden.

De vernieuwing van het spoorwegnet en de aanleg van een moderne wegeninfrastructuur leggen thans de basis voor een vernieuwd industrieel elan. Tewerkstelling, na de inplanting van nieuwe en technologisch hooggekwalificeerde bedrijven in speciaal daarvoor ontworpen industrieparken, eerbied voor en behoud van het woon- en leefmilieu, worden de nieuwe pijlers van een modern, toekomstgericht Vilvoorde anno 2000.