Dit jaar wordt het gouden jubileum gevierd van de bevrijding van westelijk Europa. Het zal misschien wel de laatste keer zijn dat deze herdenking met zoveel luister wordt bijgezet. Het is goed mogelijk dat de Tweede Wereldoorlog vanaf volgend jaar tot het verre verleden zal behoren... zoals de Eerste Wereldoorlog: een gebeurtenis uit lang vervlogen tijden.

De stad Leuven herdenkt haar bevrijding met een tentoonstelling en met de pu-blikatie van dit boek. Ze willen beide de gebeurtenissen van de jaren 1944-1945 evoceren. Maandag 4 september 1944, de dag van de bevrijding, staat daarbij centraal.

Het is niet de eerste keer dat hierover geschreven wordt. Maar tot nu toe baseerden de auteurs zich op slechts een vijftal bronnen. In de eerste plaats op de getuigenis van een Leuvense politieagent. Deze politieman, agent Vught genaamd, zou met zijn verhaal de chroniqueur worden van de bevrijding van Leuven. Naast deze bron wordt er ook steeds teruggegrepen naar een artikel dat vier dagen na de bevrijding in La libre Belgique verscheen en naar de getuigenissen van drie protagonisten: Major Roden Orde van de Life Guards, Georges Rhodius van het Geheim Leger en Francois De Craan van het Onafhankelijk-heidsfront.

Deze bronnen geven samen een vrij gedetailleerd beeld van de gebeurtenissen van de 4de september 1944, maar toch blijven er nog heel wat lacunes en onduidelijkheden. Daarom hebben we een twintigtal andere getuigen aan het woord gelaten, zodat deze versie toch wat gedetailleerder werd dan wat er tot nog toe verschenen is.

De bedoeling van dit boek is een historisch verantwoorde lokale krijgsgeschie-denis te schrijven. De titel Leuven: de bevrijding geeft aan dat dit boek thuishoort in de lokale geschiedschrijving. De indeling van de hoofdstukken legt de nadruk op het aspect krijgsgeschiedenis. Beide historiografische genres zijn belangrijk. Het oorlogsgebeuren vormt in het leven van individuen en gemeenschappen een cesuur. Het versnelt het historisch gebeuren en het laat onuitwisbare sporen na. Het is een hoogtepunt op de tijdsband. De historicus die een algemeen werk over de bevrijding van België wil schrijven, beschikt echter nog altijd over te weinig micro-studies. De grote lijnen zijn gekend, maar wat er in de vele steden en gemeenten van dit land gebeurde, bleef grotendeels onbeschreven. Dit boek tracht deze leemte op te vullen voor de stad Leuven. We hopen dat het navolging zal kennen.